Ana səhifə / Fəaliyyət / Beynəlxalq əməkdaşlıq

Beynəlxalq əməkdaşlıq

contact@justice.gov.az

İnşaatçılar pr. 1, Bakı şəhəri, Azərbaycan Respublikası

Ədliyyə Nazirliyi BMT, Avropa Şurası, MDB və Haaqa Konfransı çərçivəsində qəbul edilmiş 19 Konvensiya üzrə mərkəzi orqan qismində çıxış edir. Bu Konvensiyalar mülki, ailə və cinayət işləri üzrə hüquqi yardım, alimentin ödənilməsi, məhkəmə və qeyri-məhkəmə sənədlərinin təqdim edilməsi, xarici məhkəmə və arbitraj qərarlarının tanınması və icrası, apostil, ekstradisiya (təslimetmə), məhkum olunmuş şəxslərin verilməsi, transmilli mütəşəkkil cinayətkarlıq, kibercinayətkarlıq və digər məsələləri tənzimləyir.

Ədliyyə Nazirliyi ölkəmiz adından Türkiyə, Rusiya, Bolqarıstan, Ukrayna, Gürcüstan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Qırğızıstan, İran, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ), İordaniya, Litva, Çin, Moldova, Pakistan, Mərakeş, Hindistan və Əlcəzair ilə mülki, ailə, ticarət və cinayət işləri üzrə hüquqi yardım, ekstradisiya (təslimetmə) və azadlıqdan məhrum edilmiş məhkumların cəza çəkmək üçün verilməsi sahəsində 40-dan çox ikitərəfli müqavilələr bağlamışdır.

Xarici ölkələrlə hüquqi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi, ədliyyə orqanları və hüquqşünaslar arasında qarşılıqlı fəaliyyət və dostluq əlaqələrinin inkişafı məqsədilə ölkəmizin Ədliyyə Nazirliyi tərəfindən Qərbi Avropa (Niderland, Almaniya, Avstriya, İtaliya, Fransa), Şərqi Avropa (Macarıstan, Rumıniya, Slovakiya, Bolqarıstan, Xorvatiya, Litva, Latviya, Türkiyə, Serbiya, Estoniya), MDB (Rusiya, Ukrayna, Belarus, Moldova, Gürcüstan, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Özbəkistan, Tacikistan), Asiya (Çin, Vyetnam, İran, Hindistan, Pakistan), Afrika (Mərakeş, Əlcəzair, Misir) və Yaxın Şərq (BƏƏ, Qətər, İordaniya) dövlətlərinin (cəmi 35 dövlət) ədliyyə orqanları ilə əməkdaşlıq sənədləri imzalanmışdır.

Sadalanan fəaliyyətlər Nazirliyin Beynəlxalq əməkdaşlıq baş idarəsi tərəfindən həyata keçirilir.

Bu sahədə beynəlxalq müqavilələr üzrə səlahiyyətli qurum olan Ədliyyə Nazirliyinə müraciət daxil olduqdan sonra məhkumun verilməsi icraatına başlanılır.
Belə ki, xarici ölkədə cəza çəkən Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı olan məhkumun gətirilməsi ilə bağlı vətəndaş müraciət etdiyi halda məsələyə Ədliyyə Nazirliyinin Kollegiyasının 15 fevral 2017-ci il tarixli 3-N nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş “Azadlıqdan məhrum etmə cəzasına məhkum olunmuş şəxslərin cəzanın qalan hissəsinin çəkilməsi üçün Azərbaycan Respublikasına qəbul edilməsi ilə bağlı icraat qaydalarına” uyğun olaraq baxılır. Bu halda müraciət (ərizə) yazılı formada tərtib olunur və məhkumun adı, soyadı, atasının adı, doğulduğu yer və tarix, cəza çəkdiyi yerin dəqiq ünvanı, ərizəçi məhkumun yaxın qohumu olduqda qohumluq dərəcəsi barədə məlumatları əks etdirir.
Müraciətə aşağıdakı sənədlər əlavə edilir:
- məhkum barədə qanuni qüvvəyə minmiş hökmün surəti;
- Azərbaycan Respublikasının vətəndaşı olan məhkumun pasportunun və ya şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, Azərbaycan Respublikasında daimi yaşayan vətəndaşlığı olmayan şəxslərə münasibətdə isə Azərbaycan Respublikasının hüdudlarında istifadə edilməsi və ya Azərbaycan Respublikasının hüdudlarından kənara getməsi üçün vətəndaşlığı olmayan şəxsə verilən şəxsiyyət vəsiqəsinin və ya Azərbaycan Respublikasının ərazisində daimi yaşamaq üçün icazə vəsiqəsinin surəti (bu sənədlər olmadığı təqdirdə, həmin məlumatları özündə əks etdirən müvafiq sənəd);
- müraciət vəkil tərəfindən edildiyi halda şəxsiyyətini və Azərbaycan Respublikasının ərazisində vəkillik fəaliyyətini həyata keçirmək hüququnu təsdiq edən sənəd, habelə vəkil qurumunun orderi;
- müraciət qanuni nümayəndə tərəfindən edildiyi halda onun şəxsiyyətini və qanuni nümayəndə səlahiyyətlərini təsdiq edən sənədlər. Qaydalara uyğun olaraq vətəndaşın müraciəti və ona əlavə olunmuş sənədlər Ədliyyə Nazirliyinin Penitensiar Xidmətinə ünvanlanmalıdır, habelə həmin işlər üzrə vətəndaş qəbulu da xidmət tərəfindən həyata keçirilir.
Ölkəmizdə cəza çəkən əcnəbi məhkumların vətəndaşları olduqları ölkələrə verilməsi ilə bağlı icraat yalnız Ədliyyə Nazirliyinin Beynəlxalq əməkdaşlıq baş idarəsi tərəfindən beynəlxalq müqavilələrin tələblərinə uyğun aparılır. Bu halda vətəndaşın və ya məhkumun ərizə ilə Beynəlxalq əməkdaşlıq baş idarəsinə müraciət etməsi kifayət edir və hər hansı bir sənədin müraciətə əlavə edilməsi tələb olunmur.

Xarici dövlət ilə Azərbaycan Respublikası arasında hüquqi yardım sahəsində müqavilə bazası olduğu təqdirdə və sənədlər həmin xarici ölkənin rəsmi orqanları vasitəsilə təqdim edildikdə müvafiq sənədlərin apostil olunması və ya leqallaşdırılması tələb olunmur. Sənədlər vətəndaşlar (onların qanuni nümayəndəsi, nümayəndəsi və vəkili) tərəfindən şəxsən təqdim olunduqda apostil olunmalı və ya leqallaşdırılmalıdır.

Xarici məhkəmə qərarlarının tanınması üçün sənədlər vətəndaşlar tərəfindən Ədliyyə Nazirliyinə təqdim olunur. Ədliyyə Nazirliyi sənədlərin qanunvericilik və mövcud beynəlxalq müqavilələrin tələblərinə uyğun tərtib edildiyini yoxladıqdan sonra xarici məhkəmə qərarlarının ölkəmizdə tanınmasında və məcburi icraya yönəldilməsində səlahiyyətli olan Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinə aidiyyəti üzrə baxılması üçün göndərir.

Məhkəmə qərarlarının tanınması və icrası sahəsində müvafiq dövlətlə müqavilə bazası olduğu təqdirdə yerli məhkəmə qərarları xarici dövlətin səlahiyyətli məhkəməsi tərəfindən tanındıqdan sonra məcburi icraya yönəldilə bilər. Bununla əlaqədar lazımi məhkəmə sənədlərinin toplanması və müvafiq qaydada tərtib olunması üçün maraqlı şəxs qərarı çıxaran məhkəməyə müraciət edə bilər.
Müvafiq dövlətlə müqavilə bazası olmadığı təqdirdə maraqlı şəxs yerli məhkəmə qərarının tanınması və icraya yönəldilməsi ilə bağlı həmin xarici dövlətin səlahiyyətli məhkəməsinə şəxsən özü və ya nümayəndəsi və vəkili vasitəsilə müraciət edə bilər.

Sorğu edilən dövlət ilə hüquqi yardım haqqında müqavilə olduqda icra sənədinin icrası ilə əlaqədar cavabdehin (borclunun) xarici dövlətdə olduğu yerin və gəlirlərinin müəyyən edilməsi icra məmurunun hüquqi yardım haqqında sorğu əsasında mümkündür.
“Uşaqlara görə alimentin tutulması və ailənin saxlanılmasının digər formalarının beynəlxalq qaydası haqqında” 23.11.2007-ci il tarixli Konvensiyanın tələblərinə uyğun olaraq Ədliyyə Nazirliyi (mərkəzi orqan olaraq), həmin Konvensiyaya üzv olan dövlətlərdə olan borclunun dəqiq yerinin, varsa əmlakının və gəlirlərinin müəyyən edilməsi ilə bağlı “xüsusi tədbirlər barədə sorğu” göndərə bilər.